Technologia plazmy argonowej rozwija możliwości współczesnej elektrochirurgii, szczególnie w zakresie koagulacji tkanek miękkich, uzyskiwania hemostazy oraz kontrolowanego oddziaływania termicznego na tkankę łączną. W chirurgii plastycznej wykorzystuje się ją między innymi podczas procedur ukierunkowanych na poprawę napięcia skóry i ograniczenie jej wiotkości.
Podstawą działania tej technologii jest przepływ prądu wysokiej częstotliwości przez zjonizowany argon. Powstający strumień plazmy umożliwia przekazywanie energii do tkanek bez konieczności bezpośredniego kontaktu elektrody aktywnej z ich powierzchnią. Kontrolowane działanie termiczne prowadzi do obkurczenia rozciągniętych włókien kolagenowych, pobudza procesy przebudowy skóry oraz umożliwia koagulację przy ograniczeniu karbonizacji tkanek.
Przez wiele lat chirurgiczne modelowanie sylwetki opierało się przede wszystkim na operacjach polegających na usunięciu nadmiaru skóry i tkanki podskórnej. Zabiegi dermolipektomii mogą zapewniać znaczącą zmianę konturu ciała, jednak wiążą się z powstaniem blizn, większym urazem operacyjnym oraz dłuższym okresem rekonwalescencji.
Rozwój metod małoinwazyjnych wynika z potrzeby ograniczenia rozległości operacji, liczby i długości blizn oraz czasu potrzebnego pacjentowi na powrót do codziennych aktywności. Jednym z rozwiązań wykorzystywanych w tym obszarze jest technologia plazmy argonowej.
Czym jest plazma argonowa?
Argon jest gazem szlachetnym obojętnym biologicznie. Po poddaniu działaniu prądu wysokiej częstotliwości ulega jonizacji i staje się nośnikiem energii elektrycznej.
Powstający w ten sposób przewodzący obłok plazmy umożliwia przekazywanie energii pomiędzy końcówką instrumentu a tkanką. W zależności od wybranych parametrów energia może być wykorzystywana do uzyskania efektu koagulacji lub cięcia.
Właściwości argonu pomagają utrzymywać stabilne warunki termiczne w obszarze zabiegowym. Zastosowanie gazu podczas koagulacji tkanek miękkich ogranicza ryzyko ich zwęglenia i pozwala na bardziej kontrolowane oddziaływanie na wybrane struktury.
Mechanizm działania koagulacji plazmowej
Koagulacja plazmowa jest monopolarnym trybem elektrochirurgicznym. Energia przepływa z aparatu elektrochirurgicznego do narzędzia zabiegowego, następnie przez ciało pacjenta kierowana jest do elektrody neutralnej, a stamtąd powraca do urządzenia.
Prąd wysokiej częstotliwości jonizuje argon przepływający przez instrument. W efekcie tworzy się przewodzący strumień plazmy oraz łuki elektryczne pomiędzy końcówką narzędzia a tkanką.
W miejscu aplikacji wysoka gęstość prądu w połączeniu z oporem elektrycznym tkanki prowadzi do powstania ciepła. Włókna kolagenowe mogą ulec kontrolowanemu obkurczeniu, a rozpoczęte w ten sposób procesy przebudowy tkankowej sprzyjają powstawaniu nowych struktur kolagenowych.
Efektem klinicznym może być zwiększenie napięcia skóry, poprawa jej jędrności oraz lepsze dopasowanie tkanek do nowego konturu leczonego obszaru.
Bezkontaktowe przekazywanie energii
Jedną z charakterystycznych cech plazmy argonowej jest brak bezpośredniego kontaktu elektrody aktywnej z tkanką.
Zmniejsza to ryzyko przywierania tkanek do końcówki instrumentu. Podczas przesuwania narzędzia nie dochodzi więc do ich mechanicznego odrywania lub rozrywania, co może występować przy niektórych klasycznych metodach elektrokoagulacji.
Strumień plazmy przemieszcza się w kierunku struktur wykazujących najniższy opór elektryczny. Po opracowaniu danego fragmentu tkanki jego oporność wzrasta, dlatego energia kieruje się w stronę kolejnych, jeszcze nieopracowanych obszarów.
Mechanizm ten sprzyja uzyskaniu równomiernego i powtarzalnego pola koagulacji.
Od czego zależy efekt tkankowy?
Zakres i głębokość działania plazmy argonowej zależą od kilku wzajemnie powiązanych parametrów. Należą do nich przede wszystkim:
- moc urządzenia,
- natężenie przepływu argonu,
- czas oddziaływania energii,
- wybór pracy ciągłej lub pulsacyjnej,
- odległość końcówki instrumentu od tkanki,
- oporność i rodzaj opracowywanej tkanki,
- sposób przemieszczania sondy przez operatora.
Długość łuku plazmowego zależy między innymi od ustawionej mocy, oporności tkanki docelowej i przepływu gazu. Wydłużenie czasu aplikacji może zwiększać głębokość działania termicznego.
Z tego względu rekomendowane jest rozpoczynanie procedury od krótkich aplikacji. Czas ekspozycji może być następnie stopniowo zwiększany aż do uzyskania zaplanowanego efektu tkankowego lub hemostatycznego.
ArgoPlasma – system przeznaczony do chirurgii plastycznej
ArgoPlasma jest systemem elektrochirurgicznym wykorzystującym zjonizowany argon do koagulacji tkanek miękkich i kontrolowanego obkurczania włókien kolagenowych.
Urządzenie zostało opracowane z myślą o zastosowaniach w chirurgii plastycznej, zachowując jednocześnie funkcjonalność klasycznego aparatu elektrochirurgicznego.
System wyposażono we wzmocniony moduł argonowy oraz fabrycznie zdefiniowane tryby pracy przeznaczone do konkretnych procedur chirurgii plastycznej. Technologia Smart Device System rozpoznaje podłączone narzędzie, a następnie automatycznie dobiera odpowiednie tryby i parametry wyjściowe.
Do rozwiązań zastosowanych w systemie należą:
- wielorazowa rękojeść zabiegowa przeznaczona do sterylizacji,
- moduł kontrolujący przepływ argonu,
- gniazda umożliwiające korzystanie z instrumentów monopolarnych i bipolarnych,
- kolorowy ekran dotykowy o przekątnej 10 cali,
- zdefiniowane tryby przeznaczone do zabiegów chirurgii plastycznej,
- automatyczne rozpoznawanie podłączonych instrumentów,
- automatyczne dostosowywanie parametrów wyjściowych.
Rozwiązania te mają ułatwiać operatorowi przygotowanie urządzenia do pracy i dobór ustawień odpowiednich dla wykorzystywanego instrumentu oraz planowanego efektu zabiegowego.
Zastosowanie plazmy argonowej w terapii wiotkości skóry
Jednym z podstawowych zastosowań technologii jest opracowywanie obszarów, w których występuje miejscowa wiotkość lub nadmiar skóry.
Problem ten może pojawić się między innymi:
- po zabiegach liposukcji,
- po operacjach bariatrycznych,
- po znacznej redukcji masy ciała,
- po ciąży.
Plazma argonowa może być wykorzystywana w obrębie brzucha, ramion, ud, pleców, okolicy podbródkowej oraz innych partii ciała, w których celem leczenia jest poprawa napięcia skóry, jej jędrności i konturu.
O możliwości przeprowadzenia procedury decyduje lekarz po ocenie jakości skóry, stopnia jej wiotkości, anatomii obszaru oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Plazma argonowa jako uzupełnienie liposukcji
Liposukcja umożliwia redukcję miejscowo nagromadzonej tkanki tłuszczowej, jednak sama procedura nie zawsze prowadzi do wystarczającej poprawy napięcia skóry.
U pacjentów z obniżoną elastycznością tkanek po odsysaniu tłuszczu może pozostać wiotkość, nierówny kontur lub niedostateczne dopasowanie skóry do zmniejszonej objętości warstwy podskórnej.
Zastosowanie plazmy argonowej jako uzupełnienia liposukcji ma na celu termiczne obkurczenie tkanki łącznej i poprawę przylegania skóry do nowego konturu ciała. Pozwala to połączyć redukcję tkanki tłuszczowej z działaniem ukierunkowanym na poprawę napięcia pokrywającej ją skóry.
Zakres zastosowania technologii oraz kolejność etapów operacji są każdorazowo dobierane przez lekarza.
Zastosowanie koagulacyjne i hemostatyczne
Plazma argonowa nie musi być wykorzystywana wyłącznie do obkurczania skóry. Technologia może pełnić również funkcję narzędzia koagulacyjnego i hemostatycznego podczas różnych procedur chirurgicznych.
Możliwe zastosowania obejmują między innymi:
- mammoplastykę redukcyjną,
- mastektomię,
- abdominoplastykę,
- chirurgiczne leczenie rhinophyma,
- procedury wymagające powierzchownej koagulacji rozległych, krwawiących obszarów.
Podczas koagulacji strumień argonu może przemieszczać krew znajdującą się na powierzchni rany. Ułatwia to przekazanie energii bezpośrednio do krwawiącej tkanki i poprawia widoczność pola operacyjnego.
Bezkontaktowy charakter procedury pozwala uzyskać bardziej jednorodną powierzchnię koagulacji bez przywierania instrumentu do tkanek. Sprawne opanowanie krwawienia może również ograniczyć śródoperacyjną utratę krwi i wpłynąć na czas trwania operacji.
Ograniczenie karbonizacji i dymu elektrochirurgicznego
Argon jest gazem niepalnym. Jego zastosowanie ogranicza spalanie i zwęglenie tkanek, a także może zmniejszać ilość dymu powstającego podczas pracy elektrochirurgicznej.
Mniejsza ilość dymu poprawia widoczność pola operacyjnego i może ograniczać ekspozycję zespołu medycznego na produkty powstające w czasie klasycznej elektrokoagulacji.
Ograniczenie karbonizacji ma znaczenie również dla precyzji działania, ponieważ pozwala operatorowi lepiej kontrolować powierzchnię i zakres koagulacji.
Kwalifikacja pacjenta
Procedura z wykorzystaniem plazmy argonowej wymaga wcześniejszej konsultacji oraz indywidualnej kwalifikacji lekarskiej.
Podczas konsultacji lekarz ocenia między innymi:
- ogólny stan zdrowia pacjenta,
- jakość i elastyczność skóry,
- stopień oraz rozmieszczenie wiotkości,
- stan tkanek w planowanym obszarze,
- zakres przewidywanej operacji,
- możliwość połączenia technologii z innymi procedurami,
- potencjalne przeciwwskazania,
- oczekiwania pacjenta wobec leczenia.
Ostateczny plan zabiegowy powinien uwzględniać zarówno wskazania miejscowe, jak i bezpieczeństwo przeprowadzenia całej procedury.
Przeciwwskazania
Wśród potencjalnych przeciwwskazań do zastosowania plazmy argonowej wymienia się:
- nieuregulowane zaburzenia lub choroby układu krzepnięcia,
- aktywne infekcje skóry w planowanym obszarze zabiegowym,
- nieuregulowane nadciśnienie tętnicze,
- ciążę.
Lista przeciwwskazań może być szersza w zależności od zakresu operacji, rodzaju znieczulenia oraz pozostałych procedur wykonywanych podczas tego samego zabiegu.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz na podstawie wywiadu, badania pacjenta i oceny miejscowej operowanych tkanek.
Jak przebiega zabieg z użyciem plazmy argonowej?
Przebieg procedury zależy od wskazania, rozległości leczonego obszaru oraz tego, czy technologia jest stosowana jako samodzielny etap, czy jako element bardziej złożonej operacji, na przykład liposukcji lub abdominoplastyki.
W zależności od zakresu zabieg może zostać przeprowadzony w znieczuleniu miejscowym lub z zastosowaniem sedacji. Niektóre procedury nie wymagają hospitalizacji, inne mogą wiązać się z krótkim pobytem ambulatoryjnym.
W zabiegach ukierunkowanych na obkurczanie skóry lekarz wykonuje niewielkie nacięcia, przez które wprowadzana jest sonda emitująca strumień plazmy argonowej. Końcówka instrumentu zostaje umieszczona w odpowiedniej warstwie tkanek i jest przemieszczana bez bezpośredniego kontaktu elektrody aktywnej z ich powierzchnią.
Energia dostarczana przez zjonizowany gaz wywołuje kontrolowany efekt termiczny i prowadzi do obkurczenia włókien kolagenowych.
Operator dobiera moc, przepływ argonu, tryb ciągły lub pulsacyjny, czas ekspozycji oraz odległość końcówki od tkanki. Wszystkie ustawienia powinny być dostosowane do rodzaju opracowywanej struktury oraz oczekiwanego efektu.
Kiedy widoczne są rezultaty?
Pierwsza poprawa napięcia tkanek może być zauważalna już bezpośrednio po przeprowadzeniu procedury. Jest ona związana z natychmiastowym obkurczeniem części istniejących włókien kolagenowych.
Nie jest to jednak rezultat ostateczny. Dalsza poprawa rozwija się stopniowo wraz z przebudową skóry i procesami prowadzącymi do powstawania nowych struktur kolagenowych.
Pełniejsza ocena efektów jest możliwa po upływie kilku tygodni. Tempo i zakres zmian zależą od jakości tkanek, wieku pacjenta, rozległości zabiegu, zastosowanych parametrów oraz ewentualnego połączenia plazmy argonowej z innymi procedurami chirurgicznymi.
Rekonwalescencja po zabiegu
Procedury z wykorzystaniem plazmy argonowej przedstawiane są jako mniej inwazyjne rozwiązanie w porównaniu z klasycznymi operacjami wymagającymi szerokiego wycinania nadmiaru skóry.
Mniejszy zakres urazu operacyjnego i precyzyjna koagulacja mogą sprzyjać skróceniu okresu rekonwalescencji. Jej rzeczywisty przebieg zależy jednak przede wszystkim od zakresu całej operacji.
Inaczej może wyglądać powrót do aktywności po samodzielnym, ograniczonym zabiegu, a inaczej po zastosowaniu technologii podczas rozległej liposukcji, abdominoplastyki lub operacji piersi.
Pacjent powinien przestrzegać indywidualnych zaleceń dotyczących pielęgnacji ran, ograniczenia aktywności fizycznej, stosowania odzieży uciskowej oraz odbywania wizyt kontrolnych.
Wybrane obserwacje kliniczne
W materiałach przywołanych w artykule partnerskim opisano zastosowanie koagulacji argonowej podczas operacji redukcji piersi. Porównanie obejmowało grupę 28 pacjentów leczonych z wykorzystaniem plazmy argonowej oraz 28 pacjentów, u których zastosowano konwencjonalną elektrokoagulację.
W grupie leczonej argonem odnotowano mniejszą częstość występowania krwiaków oraz krótszy okres gojenia ran. Wyniki powiązano z efektywniejszą hemostazą małych naczyń, które mogą odpowiadać za powstawanie pooperacyjnych krwiaków.
Opisano także serię 17 zabiegów abdominoplastyki wykonanych z zastosowaniem plazmy argonowej przy ustawieniu mocy 80 W oraz przepływie gazu wynoszącym 2 l/min. W tej grupie nie zidentyfikowano powikłań, a procedury przeprowadzono skutecznie.
Przywołane obserwacje należy analizować w kontekście liczebności grup, charakteru opisanych materiałów oraz indywidualnych warunków przeprowadzania poszczególnych operacji.
ArgoPlasma w praktyce chirurgicznej
ArgoPlasma łączy możliwości klasycznego aparatu elektrochirurgicznego z technologią koagulacji wykorzystującą zjonizowany argon.
System może być stosowany podczas procedur ukierunkowanych na:
- poprawę napięcia wiotkiej skóry,
- obkurczanie włókien kolagenowych,
- wspomaganie modelowania konturu ciała po liposukcji,
- uzyskiwanie hemostazy,
- powierzchowną koagulację rozległych obszarów,
- ograniczenie śródoperacyjnego krwawienia,
- poprawę widoczności pola operacyjnego.
Efekt zabiegowy zależy od właściwego doboru pacjenta, rodzaju tkanki, ustawionej mocy, przepływu gazu, czasu aplikacji, trybu pracy oraz techniki operatora.
Technologia jest przeznaczona do stosowania przez odpowiednio wykwalifikowanych i przeszkolonych profesjonalistów medycznych. Każda procedura powinna zostać poprzedzona kwalifikacją lekarską i przeprowadzona zgodnie z instrukcją używania urządzenia oraz obowiązującymi standardami postępowania.
ArgoPlasma jest wyrobem medycznym. Należy używać go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. Materiał ma charakter edukacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów.